Hulpverlening

Wanneer zet je de stap naar hulpverlening?

Je kan de stap naar hulpverlening zetten als je merkt dat je je op verschillende vlakken niet zo goed in je vel voelt: op school, op je werk, in je relatie, bij je familie of tijdens je vrije tijd heb je hier last van. Je hebt al geprobeerd hier op verschillende manieren mee om te gaan (zie de pagina goed in je vel en ik denk aan zelfmoord), maar dit helpt je niet voldoende en je vraagt je af wat je nog meer kan doen.

Anker
wanneerhulpverlening

Je twijfelt… Iets houdt je nog tegen

Anker
twijfelhulpverlening
Je denkt dat dit jou niet kan helpen?

Mensen denken vaak dat hulpverlening enkel voor zware psychische problematieken of diagnoses bestaat, dit is echter niet waar. Ook als je geen diagnose krijgt, kan je terecht bij hulpverleners. Het is namelijk van belang om te voorkomen dat het voor jou erger wordt. Wie pas in crisis naar hulpverlening stapt, moet een hogere drempel over.


Carlien: “Ik dacht lang dat ik de enige was waar iets mis mee was. Het beeld dat je krijgt van mentale problemen, depressie… Wat ik voelde paste daar niet in. Ik dacht dat het bij mij niet ernstig genoeg was. Het is ook belangrijk om je eigen problemen serieus te nemen, ook als dat niet past binnen het beeld dat je ziet in de media of in je omgeving. Nu zou ik veel sneller iemand zoeken om mee te praten: vrienden of hulpverlening. Iets veiligs.“

Je bent bang voor wat anderen hierover zullen denken?

Er leven nog steeds vooroordelen over psychische problemen zoals o.a. angsten, depressieve gedachten of verslaving. Sommige mensen hebben het idee dat het beter is hun problemen voor zichzelf te houden. Echter wie hulp durft te vragen om deze problemen te lijf te gaan, zet een moedige stap.

Toch kan stigma over psychische problemen een drempel vormen die je weerhoudt om de stap naar hulpverlening te zetten. Als je bang bent voor negatieve reacties in je omgeving, kan het soms helpen om je hulpverleningstraject (nog) niet volledig mee te delen aan je omgeving. Het kan echter ook een geruststelling zijn voor je omgeving wanneer ze weten dat je in begeleiding bent. Vertellen aan hen dat je in begeleiding bent, kan het gesprek met je omgeving ook openen.

Hulpverleners hebben beroepsgeheim: dat wil zeggen dat ze geheim houden wat jij aan hen toevertrouwt. Zij zullen je omgeving dus niet inlichten. Meer over het beroepsgeheim kan je lezen op de website Familieplatform.be.

Meer info over stigma vind je op de website Geestelijkgezondvlaanderen.be/stigma.


Leopold: “Ik heb het idee dat het in België verdomd moeilijk is om over het onderwerp te praten. Mensen schamen zich nog veel te veel over psychische aandoeningen. Ze zeggen niet graag dat ze naar een therapeut gaan. Therapie heeft mij toch wel heel erg goed geholpen moet ik zeggen.

Je hebt niet genoeg geld hiervoor?

Vele mensen kunnen zich geen dure hulpverlening veroorloven. Het is niets om je over te schamen om te vragen naar de prijzen van de verschillende opties. Niet elke vorm van hulpverlening kost geld. Er bestaan verschillende plekken waar je gratis of aan een lager tarief terecht kan. Hierover lees je meer in het deel waar kan je terecht?

Ook bestaat er een regeling tot terugbetaling van psychologische begeleiding. Tussen de mutualiteiten bestaan verschillen in wat men terugbetaalt. Meer informatie hierover kan je vinden op de website Vindeentherapeut.be. Het Vlaams patiëntenplatform maakte in december '18 een overzicht van alle mutualiteiten en de terugbetaling op Vlaamspatientenplatform.be. Wanneer je een hulpverlener belt voor een afspraak, kan je meteen bevragen of je afspraak terugbetaald wordt door je mutualiteit.

Anker
kostenhulpverlening
Je bent bang om een coming out te doen bij een hulpverlener?

Ook tegenover een hulpverlener kan het spannend zijn om te vertellen dat je een andere genderidentiteit of seksuele oriëntatie hebt dan degene die ze van jou veronderstellen. Hulpverleners gaan er vaak vanuit dat je hetero en cisgender bent en zullen het thema misschien niet aanhalen. Neem dus gerust zelf het initiatief om het gesprek hierover te openen. Hier geldt ook dat je er enkel over hoeft te praten als je je comfortabel voelt bij die hulpverlener en dit ook zelf wenst. Soms kan het even zoeken zijn naar een hulpverlener waarbij jij je helemaal op jouw gemak voelt, maar dat is zeker de moeite waard.

Lees meer hierover bij de volgende vraag.

Je bent bang om bij een hulpverlener terecht te komen met beperkte kennis over LGBT+ zaken?

Niet elke hulpverlener is op de hoogte van de huidige inzichten rond gender, seksuele en romantische voorkeur. Sommige hulpverleners hebben nog maar weinig ervaring of zelfs nog vooroordelen rond deze thema’s.

Wanneer je een goed gevoel hebt bij jouw hulpverlener, maar deze nog maar weinig kennis heeft, kan je hen doorverwijzen naar de pagina voor professionals op deze website. Daar helpen wij hulpverleners op weg.

Heb je geen goed gevoel of negatieve ervaringen bij jouw hulpverlener, dan is de belangrijkste raad: blijf zoeken naar een hulpverlener waarbij je je wel goed voelt.

Als je zeker wil zijn dat je hulpverlener verstand heeft van LGBT+ thema’s, en je durft het zelf niet te vragen, kan je terecht bij hulpverleners uit onze lijsten. Lumi houdt een lijst bij met therapeuten die aangaven dat ze ervaring hebben met thema’s als seksuele oriëntatie en gender in hun praktijk. Deze vind je terug in de adressenlijst. We vragen deze hulpverleners om op de hoogte te blijven van LGBT+ gerelateerde thema's. Transgender Infopunt houdt een lijst bij van zorgverleners met expertise in de transgenderthematiek. Deze vind je terug via Transgenderinfo.be

 

Senne: “Met een psycholoog moet het klikken hé. Ik heb er verschillende gehad. Soms was er geen klik, andere keren was ik uitgepraat en wou ik iemand anders. Het is logisch dat het niet met iedereen klikt. Net zoals je niet met iedereen bevriend kan zijn, kan je ook niet met elke hulpverlener een even goede klik hebben. Stop wanneer het niet klikt, en zoek zo snel mogelijk iemand anders.”

Je staat op een wachtlijst of kan niet terecht waar je wil?

In België bestaan er verschillende initiatieven met goedkopere of (deels) terugbetaalde hulpverlening, maar omdat veel mensen van deze hulp gebruik willen maken zijn er soms lange wachtlijsten. Deze wachtlijsten vind je op dit moment voornamelijk terug bij Centra Geestelijke Gezondheidszorg (CGG’s), residentiële therapieën en bij de meeste hulpverlening in het kader van een medische transitie. De wachttijd kan maanden tot soms een jaar duren. Bij duurdere privé initiatieven zijn de wachtlijsten meestal korter. Blijf niet bij de pakken zitten! In tussentijd kan je zelf aan de slag met de tips op goed in je vel en goed in je vel tijdens een transitie
 

  • Wanneer je dringende hulp nodig hebt, kan je wel steeds terecht bij een huisarts. De huisarts kan voor jou het mobiel crisisteam uit je buurt inschakelen. Het mobiel crisisteam komt bij je thuis langs om samen te kijken wat jij kan doen. Een huisarts kan je ook doorverwijzen naar de spoeddienst van een ziekenhuis met een psychiatrische afdeling.
  • Daarnaast kan je ook steeds terecht op hulplijnen via mail, chat en telefoon: zie directe hulp en 1813.be/ik-heb-hulp-nodig
  • Centra voor Geestelijke gezondheidszorg kunnen soms sneller hulp opstarten wanneer je aangeeft dat je kampt met suïcidegedachten.
     

Xander: “Toen het heel slecht met me ging, werd het mobiel crisisteam ingeschakeld. Ik vroeg hen wat ik kon doen. Het team bestaat uit psychologen, psychiatrisch verpleegkundigen en een psychiater. Dat zijn mensen die over de hele regio zicht hebben op alle hulpverlening. Ze hebben ook een goeie connectie met mijn huisarts. Ze kwamen gratis aan huis, voor een maand of 6 weken, zo lang het nodig was om de periode tussen het crisismoment en consistente hulpverlening te overbruggen. Vooral dat, dat ik niet buiten moest komen, dat hielp me enorm. Zij hebben me ook een psycholoog aangeraden en dat is ook echt een betere fit dan dat ik ooit al gehad heb.“

Je wil dit het liefst alleen oplossen of hebt dit niet écht nodig?

Mensen zijn vaak trots als ze iets helemaal alleen kunnen oplossen. Hulp zoeken wanneer je een probleem hebt, wordt dan als zwak gezien. Maar is dit wel zo? Mensen die hulp durven vragen, hebben namelijk de moed om hun klachten met iemand te delen en samen eraan te werken. Vaak komen zij hiermee een heel eind verder vooruit dan wie geen hulp vraagt.

Vind jij mensen sterker als ze in hun eentje een probleem oplossen? Ook als ze daardoor een langere zware periode doormaken?


Eric: "Ik heb nooit professionele hulpverlening gezocht om te praten over mijn problemen... Maar ik heb daar heel vaak over getwijfeld. Ik heb dat niet gedaan deels uit schaamte, uit koppigheid en uit trots. Ik heb het gevoel dat ik mezelf goed ken en veel alleen aan kan. Het idee dat mensen die in therapie gaan ‘van die zotten zijn, die naar een gesticht moeten’, dat is het beeld dat er soms nog hangt. Maar naargelang je zelf groeit besef je dat dat beeld niet klopt, ik moet zelf ook die stap durven zetten. Zou ik het nu doen? Ja."

Andere drempels?

Twijfel je nog? Spreek erover met iemand uit je omgeving of met een vrijwilliger van Lumi

Bij mijn therapeut kon ik heel open daarover praten. Mijn therapeut sprak niet oordelend, zei ook niet ‘dat kan niet’ of ‘dat bestaat niet’. Die accepteerde dat van me. Ik zei dat ik biseksueel was. Ze vroegen wat dat betekende voor mij: ‘Hoe ga je daar mee om, waar loop je tegenaan?’

Leopold

Welke hulp past bij jou?

Welke vorm van hulpverlening jou kan helpen, hangt af van je persoonlijkheid en je noden op dit moment. Het is goed om dat samen te overleggen met iemand die jou begeleidt. Zo kan je ook terugkeren naar deze persoon wanneer je toch een ander soort hulpverlening wil uitproberen. Dit kan je doen met je huisarts, met iemand van het JAC of CAW, met je psycholoog of therapeut, met je psychiater, met een vertrouwenspersoon... Jij kiest met wie. Het belangrijkste is dat jij je goed voelt bij deze persoon en dat deze persoon een goed beeld heeft van de hulpverlening die mogelijk/beschikbaar is.

Er zijn veel verschillende soorten hulpverlening:
 

  • online hulpverlening
  • een-op-eengesprekken of in groep
  • hulp door te praten of vooral door beweging, creativiteit of medicatie
  • hulp waarbij je een tijdje ergens anders verblijft of waarbij je steeds terug naar huis gaat
  • therapie die met je hele verhaal en je verleden aan de slag gaat
  • therapie waarbij je vaardigheden aanleert om je vaste patronen te doorbreken
  • therapie die ook je relaties met je familie en omgeving onderzoekt
  • therapie die meer op oplossingen in het hier en nu focust
  • ...


Neem een kijkje op Geestelijkgezondvlaanderen.be voor een overzicht van het aanbod aan hulpverlening in Vlaanderen. Je kan ook contact opnemen met het CAW in je buurt (via mail, chat, telefoon of op gesprek) om hier wegwijs in te raken, via Caw.be

Wanneer je een vorm van hulpverlening hebt gekozen, bekijk je waar je deze kan krijgen in jouw omgeving en met jouw budget.

Wanneer je van start gaat is het goed om voor elke sessie een voorbereiding te maken waarover je wil praten en wat je uit de sessie wil halen. Door zelf na te denken wat je wil bijleren uit het gesprek en ga je sneller vooruit.

Anker
soortenhulp

Ik dacht lang dat ik de enige was waar iets mis mee was. Het beeld dat je krijgt van mentale problemen, depressie… Wat ik voelde paste daar niet in. Ik dacht dat het bij mij niet ernstig genoeg was. Het is ook belangrijk om je eigen problemen serieus te nemen, ook als dat niet past binnen het beeld dat je ziet in de media of in je omgeving. Nu zou ik veel sneller iemand zoeken om mee te praten: vrienden of hulpverlening. Iets veiligs.

Carlien

Waar kan je terecht?

Bij opvang- en infolijnen
 

  • Iedereen met vragen over seksuele voorkeur en gender is welkom bij Lumi. Je kan anoniem en gratis bij onze vrijwilligers terecht voor een gesprek. Zij luisteren graag naar je verhaal en vragen via telefoon, chat of e-mail.
     

  • Met vragen rond het transgenderthema kan je terecht bij het Transgender Infopunt. Dit kan via telefoon en mail. Je kan ook langskomen, daarvoor maak je best een afspraak. Transgender Infopunt is open elke dinsdag, woensdag, donderdag & vrijdag tussen 9u en 16u.
     

  • Speelt je religieuze of culturele achtergrond een belangrijke rol in je verhaal? Je kan bij Lumi terecht, maar ook bij de MerhabaPhone. Merhaba is een organisatie die zich onder andere richt op LGBT+ personen uit etnisch-culturele minderheden.
     

  • Er bestaan ook andere hulplijnen. Tele-Onthaal luistert 24 uur op 24 uur, zeven dagen op zeven per telefoon en via chat kan je er elke avond alsook woensdag- en zondagmiddag terecht. Awel is er specifiek voor kinderen en jongeren. Wie het soms lastig heeft met alcohol, drugs, gamen of gokken, kan bellen, chatten en mailen met de Druglijn. Maakte je geweld mee? 1712 is een hulplijn voor iedereen met vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling. Heb je vragen rond autisme? Je kan terecht op Autisme Chat. Tele-Onthaal, Awel, Druglijn, 1712 en Autisme Chat werken niet specifiek rond seksuele oriëntatie of gender, maar kunnen ook luisteren naar je verhaal. Alle gesprekken met hen zijn anoniem en gratis.
     

  • Denk je soms aan zelfmoord? Bij de Zelfmoordlijn1813 staat er iemand voor je klaar om gratis en anoniem naar je te luisteren via telefoon, e-mail of chat. Op zelfmoord1813.be/forum kan je je verhaal en ervaringen delen, of net lezen hoe anderen omgaan met hun zelfdodingsgedachten. Let op: de minimumleeftijd op het forum is 18 jaar. Kinderen en jongeren kunnen terecht op awel.be/forum.

     

Bij een hulpverlener


Op de website van Geestelijkgezondvlaanderen.be vind je meer informatie over de verschillende soorten hulpverlening die er bestaan.
 

  • Heb je dringend hulp nodig? Ga naar de pagina Direct hulp!
     
  • Ben je op zoek naar een therapeut?

Via Geestelijkgezondvlaanderen.be of de lijsten Vindeentherapeut.be en Vindeenpsycholoog.be kan je een therapeut vinden. Lumi houdt een lijst bij met therapeuten die aangaven ervaring te hebben met thema’s als seksuele oriëntatie of gender in hun praktijk. We vroegen hen om op de hoogte te blijven van LGBT+ gerelateerde thema's. Deze vind je terug in de adressenlijst. Let op, niet elke therapeut is ook een psycholoog.

 

De kostprijs van therapie kan verschillen. Doorgaans vraagt een therapeut tussen de 50 en 60 euro per uur. Bij sommige psychologen kan je mutualiteit een deel van de kost terugbetalen. Meer informatie hierover kan je vinden op de website Vindeentherapeut.be. Wanneer je een hulpverlener belt voor een afspraak, kan je meteen de kost bevragen. Voor veel mensen is de kost van een therapiesessie te hoog, daarom bestaat er ook goedkope en gratis hulpverlening:
 

Bij een Centrum Algemeen Welzijnswerk kan je gratis terecht voor een onthaal- en instapgesprek. Ook wanneer zij je verder begeleiden, betaal je een beperkt bedrag. Ze bekijken samen met jou wat mogelijk is. Daarbij houden ze rekening met je persoonlijk budget. Je kan bellen, chatten of mailen met iemand van het CAW. Je kan ook gewoon op een van hun locaties binnenwandelen voor een gesprek, met of zonder afspraak. Meer info vind je op Caw.be.

Ook Centra Geestelijke Gezondheidszorg voorzien dienstverlening aan een laag tarief. In een CGG kan je therapie volgen om met moeilijkheden te leren omgaan. Het standaardtarief bedraagt €11 per gesprek. Soms is er een wachtlijst. Een CGG werkt bij voorkeur via een doorverwijzing van je huisdokter of een andere dienst. Meer info vind je op Geestelijkgezondvlaanderen.be/centrum-geestelijke-gezondheidszorg-cgg

 

Voor mensen die het financieel moeilijk hebben biedt TOUW 10 gratis therapiegesprekken aan in Antwerpen-Berchem. Meer info vind je op touw-psychotherapie.be.

 

  • Heb je vragen rond je genderidentiteit en de mogelijke trajecten en ervaringen die hierrond bestaan?
     

    • Je kan gratis terecht bij het Transgender Infopunt met vragen rond het transgenderthema. Dit kan via telefoon en mail. Je kan ook langskomen, daarvoor maak je best een afspraak. Transgender Infopunt is open elke dinsdag, woensdag, donderdag & vrijdag tussen 9u-16u.

    • Het genderteam in het UZ in Gent biedt 10 sessies psychologische begeleiding aan voor slechts €1,80/sessie. Jongeren (-18 jaar) hebben recht op 15 sessies aan dit tarief. Meer info vind je op Transgenderinfo.be. Er is echter een lange wachtlijst. Daarom houdt het Transgender Infopunt eveneens een lijst bij van andere zorgverleners met expertise in de transgenderthematiek. Deze zorgverleners komen jaarlijks op supervisie bij het genderteam.

    • Daarnaast is het CAW Oost-Vlaanderen sinds 2019 het referentie-CAW voor transgender personen. Voor meer informatie, mail naar [email protected].

    • Ook praatgroepen kunnen veel betekenen. Deze zijn vaak ook actief op sociale media. Je vindt een lijst met praatgroepen op Transgenderinfo.be.
       

  • Jongeren vinden hulp op maat op volgende plekken:
     

    • Het Jongeren Advies Centrum (JAC) is de jongerenversie van het CAW. Je kan met hen bellen, chatten of mailen. Hun deur staat ook open voor een spontaan gesprek, met of zonder afspraak. Meer info vind je op Jac.be

    • Ook in de Overkophuizen zijn jongeren steeds welkom. Dit is een veilige plek waar jongeren (tot 25 jaar) een luisterend oor vinden en beroep kunnen doen op professionele therapeutische hulp, zonder een label opgeplakt te krijgen. Meer info vind je op Overkop.be/huizen

    • Bij TEJO kunnen jongeren tussen 10 en 20 jaar gratis en anoniem therapeutische begeleiding krijgen. Je kan met of zonder afspraak terecht in een van hun TEJO-huizen. Je kan ook met hen bellen of mailen. Meer info vind je op Tejo.be.

    • Op Geestelijkgezondvlaanderen.be/tips-voor-jongeren vind je nog meer tips voor jongeren. 
       

  • Werd je met geweld geconfronteerd? Meer informatie en hulpverlening vind je op de pagina negatieve ervaringen.

     

Anker
hulpverleningskanalen

Waar kan je vriend, partner of familie terecht?

Anker
hulpvooromgeving
Je ouders:

Je ouders kunnen terecht op de pagina ouders

Je broers/zussen/vrienden/familie:

Wanneer het niet goed met je gaat, nemen familie of vrienden vaak zorg voor je op. Soms kunnen zij ook extra steun gebruiken.

Je partner:

    Ook je partner kan terecht bij Similes via Similis.be.

    Een (ex-)partner van een transgender persoon kan ook ondersteuning vinden bij het partnerproject. Binnen dit partnerproject zijn er praatavonden en een buddyproject. Meer info op Transgenderinfo.be/m/zorg/partnerzorg.

    De vereniging 'Getrouwd en toch anders' ondersteunt mensen in een hetero relatie die zelf twijfelen over hun seksuele oriëntatie of wiens partner twijfelt over hun seksuele oriëntatie. Meer info vind je op hun website Geta.be.

    Je kinderen: 

    Ook kinderen kunnen nood hebben aan ondersteuning wanneer hun ouders kampen met psychische moeilijkheden. Zij kunnen op deze website terecht: Geestelijkgezondvlaanderen.be/ouders-met-psychische-problemen

    Kinderen die geadopteerd werden, zitten soms met vragen. Hier kunnen ze ondersteuning vinden.

    Voor kinderen wiens ouder transgender is, bestaat er momenteel nog geen specifieke groep. Zij kunnen natuurlijk wel terecht bij Lumi, TIP en de andere organisaties.

    In het thema gezin en ouderschap vind je meer informatie over kinderwens en fertiliteit bij LGBT+ personen. Ook wie een transgender ouder is, zit soms met vragen over hoe om te gaan met hun kind. Op Transgenderinfo.be vind je tips hierover.